From here to the red rays of the sun,
I clench my fist – like thunder drawing
itself to your bosom;
to picture my unselfish memory
of you making love with the masses.

From here to the line of fire,
I raise my arms – like clouds holding
the rains beneath your eyes;
to free the class of the deprived.

From here to the roses of battles,
I open myself – like bullets fired
across the fields against the enemies;
to win your heart and the people’s.

(April 2001)

Sa araw na ito, hayaan mong ibulong ng hangin ang aking pagbati sa iyo –
nang may kagalakan – katulad sa kung paanong ang mga maya sa palayan
ay umaawit ng walang alinlangan.

Sa araw na ito, hayaan mong ibuhos ng kasalukuyan ang aking pasasalamat –
nang taimtim – katulad sa kung paanong niyayakap ng bukang-liwayway
ang mga kabundukan sa parang.

Sa araw na ito, hayaan mong handugan kita ng tula –
nang may pagpapakumbaba – katulad sa kung paanong yumuyuko
ang anino sa dapit-hapon.

Sa araw na ito,
sa araw na ito ng Setyembre,
mapagpalaya ang araw,
mapagpalaya ang kaarawan.

(Sinulat para sa Setyembre 5, 2009)

Kapag binibigkas ko ang salitang Kinabukasan,
ang unang pantig ay naroon na sa nakaraan.

Kapag binibigkas ko ang salitang Katahimikan,
binabasag ko ito.

Kapag binibigkas ko ang salitang Kawalan,
nililikha ko ang bagay na hindi kayang sapuhin ng walang buhay.

(Pasintabi kay Wisława Szymborska)

Tanging ikaw ang musa –
ang diyosa sa aking mga alamat,
ang rosas sa aking mga digmaan,
ang hamog sa aking mga tag-araw.

I.

Umaga.
Isang umaga nang kita’y alayan
ng wangis ng aktibista bilang isang mangingibig
sa piling ng nagniningas na mga buhangin
at nagpupunyaging mga alon.

Hapon.
Isang hapon nang nalaglag ng tuluyan
ang mga natuyong dahon na nababad
sa iyong mga luha.

Gabi.
Isang gabi nang ako’y maglakbay
ng walang kasiping
at natagpuang ikaw ang tanging bulaklak
sa kagubatan ng aking kaluluwa.

II.

Hapon.
Isang hapon ng ligalig na napawi
ng pagtatagpo ng ako at ikaw
nang may pagbabadya
ng mapupusok na planeta
sa wagas na mangingibig.

Gabi.
Isang gabi ng pagsabog
sa kalawakan na tanging tayo
ang nakaligtas
ng walang nakakaalam
maliban sa matatandang pantas.

Umaga.
Isang umaga ng ako’y napoot
na sa aking paghimbing
ay muling sumilay sa Hilaga
ang nag-iisang bituin
ng aking daigdig.

III.

Gabi.
Isang gabi ay niyakap
ng hiwaga ang Mayo
at ang dakilang mangingibig
at ikaw
ay naglahad
na ang sukatan ng paglalakbay
ay ang pag-unlad
ng pagkatao ng manlalakbay.

Umaga.
Isang umaga ay nagtagisan
sa grabidad
pagkatapos
kong kumawala
papalayo
sa iyo.

Hapon.
Isang hapon ay nagisnang
nilulusaw ng hangin ang apoy
at ikaw ay nasa ibang lupain
kasama ang tubig
na ninais kong iyong ibuhos
sa bukal ng aking dibdib.

XXXII.

Tanging ikaw ang musa.

What is poetry that does not save nations and peoples?
Flood, flood that destroys homes and books.
Horses, insane horses with no master
pounding on family’s chest.
Poisoned blood, no milk, pure pain.
Dead.
Dead.
Dead.
Dead.
Countless dead.
Corpses floating in mud.
Governments, bad governments.
What is poetry that does not save nations and peoples?
Floods and governments.
It is floods and governments.

(Tula na isinulat at binasa sa Ahon (Tula at Tulong sa mga Nasalanta ng Ondoy) sa Conspiracy Bar noong Oktubre 6, 2009.)

Between going and staying the day wavers

Between going and staying the day wavers,
in love with its own transparency.
The circular afternoon is now a bay
where the world in stillness rocks.

All is visible and all elusive,
all is near and can’t be touched.

Paper, book, pencil, glass,
rest in the shade of their names.

Time throbbing in my temples repeats
the same unchanging syllable of blood.

The light turns the indifferent wall
into a ghostly theater of reflections.

I find myself in the middle of an eye,
watching myself in its blank stare.

The moment scatters. Motionless,
I stay and go: I am a pause.

*Written by Octavio Paz

My beloved,
Oh, my beloved.
I want to declare my love for you to the universe.

Let me call your name to the sun and stars,
Let me scream my devotion to the ocean’s depth,
To earth’s molten core.

Why should any corner of the Cosmos be denied your radiance?
Let the Galaxies themselves crave your divine embrace
As do I.

Intoxicated with passion,
I want to caress you like the wild sea’s wave on the sandy shore.
Endlessly. Endlessly.
Pulling back some small grain of you to myself with each retreat
Until our atoms dance intertwined, the electric nuclear tango of fusion.

Let me be your satellite, your moon.
Circling slowing round the edge of your magnificence.
You always in my gaze
And I caught in the gravitational pull of tantric longing.
Wanting. Wanting.
Dizzy with desire for your presence.
Oh, consume me as the candle’s flame consumes the air
As it’s light absorbs the darkness till our essences are one.

Devoted. Devotion.
You are my mantra and my meditation.
Worshipping your beauty
I will whisper your name into the flower petals
And set it floating gently, a vesper on the evening breeze
You my Mecca, and I your pilgrim.

*Written by Sharon Catley

I wandered through the darkness of the earth,
I heard a voice:
The voice of Walt Whitman,

I crossed the rice fields,
the large weeds with razor-sharp edges,
the revolting rocks,
the radiant flowers,
the salty dew,
the burning river,
the bold forest,
the sleeping mountain,
the resting place.

An image appeared,
surrounded by songs:
the infinite image of Walt Whitman.

Nang ika’y isilang sa araw na ito:
mahinahon ang indayog ng mga hampas ng alon,
maamong bumubulong ang malambing na hangin,
sinasapo ng mga silahis ng araw ang daigdig – ng malugod.

Nang ika’y isilang sa araw na ito:
mailap ang mayayabong na mga bukirin,
ang mga talahib ay sumusugat sa kalamnan,
ang mga karit ay nauutas sa sariling talim.

Ito ang araw nang ika’y isilang.
Ito ang araw ng mahinahong mga alon,
ng malambing na hangin,
ng malugod na silahis sa daigdig,
ng mga mailap na bukirin,
ng mga mabangis na talahib,
ng mga nauutas na karit.

Ito ang araw nang ika’y isilang.

Ito ang araw
nang sumibol
ang iyong bukal sa malalim na dagat,
ang iyong paghabi sa mga amihan at habagat,
ang iyong pagyakap sa namumulang Silangan.

Ito ang araw
nang sumikhay,
ang mga palayan ay ginawang pahina,
ang mga araro ang iyong panulat,
binubungkal, ginagapas
ang mga ugat ng mga mabalasik na damo.

Ito ang araw
at mga sumunod pang araw
na iyong pinalawak ang itinatanim na butil –
mula sa mga pananim
patungo sa mga pamilihang hapis,
patungo sa mga bulwagan ng mga pawis,
patungo sa mga lansangang may bagwis,
patungo sa mga kagubatang sa kalunsuran kikiskis.

Ito ang araw
at mga sumunod pang araw
na pumaimbulog ang iyong paningin,
nang ang kanayunan ang piniling paksain,
nang ang iyong panulat ay bumubuga na ng pulbura,
nang ang gumagapang na apoy ay ang mapagpalaya,
nang ang marahas na mga kampon ay piglasin na ng mga bala.

Ito ang araw
at mga sumunod pang araw
ng iyong pagniniig sa dilim,
ng iyong pag-iisa sa parisukat na malalim,
ng iyong parusang karimarimarim,
ng iyong pag-ahon sa mga batong nakaharang sa iyo at sa amin.

Ito ang araw
at mga sumunod pang araw
sa paglalayag sa bagong larangan,
sa pagsagwan sa nakaliyad na tarangkahan,
sa pagpapatagas ng mga kalat na basura sa sementadong bakuran,
sa pakikipagtunggali ng angkla sa mga paligsahan,
sa pagsupil sa mga pating na kumakatay sa sinapupunan,
sa pagyanig sa tronong kanilang kinauupuan.

Nang ika’y isilang sa araw na ito,
nakakabasag na ang mga hampas ng alon,
umaalingawngaw na ang bugso ng hangin,
nagliliyab na ang sikat ng araw sa daigdig,
nakakasilaw na ang mga bukirin,
nasusugatan na ang mga talahib,
tumatalas na ang mga karit sa sariling talim,
nag-iingay na ang mga palengke,
bumabalikwas na ang maso ng mga likod na pawis,
lumilipad na ng tsinelas sa mga lansangan,
nagniningas na ng mga punglo sa kagubatan,
kumikislap na ang tanghali sa kalunsuran.

Ito ang araw nang ika’y isilang.
Ito ang araw
at mga sumunod pang araw.
Ang iyong mga kagilagilalas na mga araw –
kabataang makabayan, manunulat, peryodista,
mandirigma, bihag ng digma, tagapagsalita,
tagapagtaguyod, progresibong mambabatas,
komunista.

Ano ang susunod pang mga araw?